De leukste familiespellen: welk spel past bij jullie gezin?
Door Joost van Haasteren
Spellenexpert en oprichter van Reelplay
Een goed spel doet iets bijzonders. Het krijgt het voor elkaar dat iedereen zijn scherm even weglegt en samen aan tafel gaat. Even geen appjes, werk, huiswerk of eindeloos scrollen, maar aandacht voor elkaar. En het mooie is: dat hoef je helemaal niet te forceren. Zet een leuk spel op tafel en de rest gebeurt vaak vanzelf.
Ik werk al jarenlang met spellen en was onder andere betrokken bij de ontdekking en lancering van Hitster. In al die jaren heb ik heel wat spellen voorbij zien komen. Van dikke dozen waarvoor je eerst een halve studie moet volgen tot spellen die je binnen twee minuten begrijpt.
Wat zijn dan de leukste familiespellen? Volgens mij bestaat daar geen vaste Top 10 voor. Het gaat er vooral om welk spel bij de mensen aan tafel past.
Wat maakt een goed familiespel?
Voor mij begint het bij toegankelijkheid. Een spel mag best diepgang hebben en je mag er tijdens het spelen steeds beter in worden, maar een dik spelregelboek kan behoorlijk afschrikken. Zeker als je met verschillende leeftijden en ervaringsniveaus speelt.
Een goed familiespel zorgt er ook voor dat iedereen betrokken blijft. Het is niet zo leuk als je na twintig minuten uit het spel ligt en de rest nog een uur verder speelt. En het moet natuurlijk vooral iets aan tafel losmaken: spanning, lachen, samenwerken, elkaar uitdagen of ineens een verhaal dat je nog niet kende.
Spellen zijn daardoor meer dan alleen schermvrij tijdverdrijf. Kinderen leren omgaan met winnen en verliezen, risico’s inschatten, samenwerken en creatief denken. En eerlijk gezegd kunnen volwassenen daar soms ook nog best wat van leren.
Makkelijk te leren
Je wilt snel kunnen beginnen.
Leuk voor jong en oud
Iedereen moet mee kunnen doen.
Iedereen blijft betrokken
Niemand zit een half uur toe te kijken.
Even zonder scherm
Samen aan tafel en aandacht voor elkaar.
6 familiespellen die ik graag op tafel zet
Er zijn natuurlijk honderden goede familiespellen. Dit zijn zes spellen die ik zelf graag speel of om verschillende redenen bijzonder vind. Van klassiekers tot verrassend eenvoudige kaartspellen en van fanatiek tegen elkaar spelen tot juist samen proberen te winnen.
Hitster
Met Hitster heb ik een bijzondere band, omdat ik betrokken was bij de ontdekking en internationale lancering van het spel. Het uitgangspunt is ontzettend eenvoudig: luister naar een nummer en probeer het op de juiste plek in je muziektijdlijn te leggen.
Juist die eenvoud is volgens mij een groot deel van de kracht. Je hoeft geen muziekkenner te zijn om mee te kunnen doen. Zodra een nummer begint, gebeurt er bovendien iets anders: dit was mijn eerste cd! Of: Dit was een waanzinnig concert!
Muziek wordt zo niet alleen onderdeel van het spel, maar ook een aanleiding om herinneringen op te halen.
De Zoektocht naar El Dorado
De Zoektocht naar El Dorado is een modern bordspel met een van de meest toegankelijke en slimme mechanismen: deckbuilding. Iedereen start met dezelfde kaarten, maar bouwt tijdens het spel een eigen deck op, waardoor al snel een persoonlijke speelstijl ontstaat.
Het spel draait om vooruitdenken: welke kaarten voeg je toe, welke route kies je en hoe zorg je dat je deck op het juiste moment optimaal werkt?
Tegelijk is het een race. Je ziet waar anderen zijn en moet steeds kiezen tussen optimaliseren of versnellen om voor te blijven.
Daardoor is El Dorado ideaal voor spelers die van tactiek houden en hun strategie onderweg willen aanpassen.
Flip 7
Soms heb je helemaal geen ingewikkelde spelregels nodig om spanning te creëren. Flip 7 is daar een mooi voorbeeld van.
Het principe is push your luck: durf je nog een kaart te nemen of stop je en houd je de punten die je hebt verzameld? Nog eentje dan…
En precies daar gaat het natuurlijk mis.
Dat levert heerlijke momenten op, omdat je eigenlijk niemand anders de schuld kunt geven. Je wist dat je had moeten stoppen.
Flip 7 is snel te begrijpen, spannend en kan behoorlijk hilarisch worden.
Bomb Busters
Niet iedereen vindt het leuk om elkaar voortdurend te verslaan. Gelukkig bestaat er ook een heel andere categorie: coöperatieve spellen.
Bomb Busters is daar een mooi voorbeeld van. Samen probeer je een bom onschadelijk te maken. Je moet logisch nadenken, informatie combineren en elkaar helpen om de juiste keuzes te maken.
Het thema klinkt misschien bloedserieus, maar het spel is juist luchtig en vrolijk vormgegeven.
De spanning blijft, alleen win of verlies je dit keer samen.
Codenames Pictures
Codenames Pictures laat weer een heel ander soort speelplezier zien. Geen ingewikkelde kennisvragen of tactische berekeningen, maar afbeeldingen bekijken, verbanden leggen en proberen te begrijpen hoe iemand anders denkt.
Dat maakt het leuk voor verschillende leeftijden. Een kind kan in dezelfde afbeelding iets totaal anders zien dan een volwassene — en soms juist veel sneller de juiste associatie maken.
Het is eenvoudig om mee te doen, maar vraagt ondertussen behoorlijk wat creativiteit.
Magical Athlete
Mijn persoonlijke favoriet van dit moment is Magical Athlete.
In de basis heeft het iets weg van het klassieke ganzenbord: zorg dat je als eerste de finish bereikt. Alleen speelt iedereen met een ander karakter met een unieke eigenschap. En die eigenschappen zorgen ervoor dat de race al snel compleet ontspoort.
Juist die combinatie vind ik leuk: een basis die iedereen onmiddellijk begrijpt, met daarbovenop genoeg gekke mogelijkheden om iedere race anders te maken.
Soms hoeft een spel helemaal niet ingewikkeld te zijn om verrassend te blijven.
Tegen elkaar of juist mét elkaar?
Sommige gezinnen gaan het liefst vol voor de winst, terwijl anderen liever samenwerken. Bij een competitief spel probeer je elkaar te verslaan; bij een coöperatief spel win of verlies je samen.
Het ene is niet beter dan het andere. Het gaat er vooral om wat bij de mensen aan tafel past.
En soms is het fijn als je helemaal niet hoeft te kiezen.
Wat als je met je eigen herinneringen speelt?
Waar muziek bij Hitster herinneringen oproept, speel je bij Reelplay letterlijk met je eigen foto’s en herinneringen. Je probeert foto’s uit jullie leven op de juiste plek in de tijdlijn te leggen.
Wanneer was die vakantie ook alweer? Was dat vóór of ná die verhuizing? En hoe klein waren de kinderen daar eigenlijk nog?
De spelregels zijn bewust eenvoudig. En je hoeft niet te kiezen tussen competitie of samenwerken: Reelplay kun je tegen elkaar óf met elkaar spelen.
- Tegen elkaar: Wie kent jullie herinneringen het beste?
- Met elkaar: Kunnen jullie samen de tijdlijn goed leggen?
Bekijk de spelregels en beide spelvarianten
Het leukste familiespel?
Het leukste familiespel is uiteindelijk het spel dat bij jullie thuis daadwerkelijk op tafel komt. Of jullie nu houden van tactiek, muziek, samenwerken, creatief denken of een flinke dosis chaos.
Want welk spel je ook kiest: als iedereen even zijn scherm weglegt, aanschuift en samen iets beleeft, is er eigenlijk al gewonnen.
Tijd om jullie herinneringen op tafel te leggen?
Maak van jullie eigen foto’s een persoonlijk tijdlijnspel en ontdek hoe goed jullie nog weten wanneer alles gebeurde.